De Teek

Artikel SterK. magazine nr. 15

teken  harderwijk

De teek: een gevaar op zich?

De zomertijd is al een week ingegaan als ik dit schrijf, de lente moet nog ontluiken. Toch zijn de eerste teken de afgelopen weken al gesignaleerd, en vorige week had ik er zelf één in mijn arm zitten na het onderzoeken van een grote harige hond op mijn onderzoekstafel. Een tekentangetje was snel gevonden in onze praktijk, dus onze 8-voetige vriend werd vlot verwijderd.

Klein en onschuldig?

De teek zélf is zelden het probleem. Zijn beet is niet heel pijnlijk, vaak genoeg merkt een slachtoffer niet eens dat hij gebeten wordt. Het speeksel en maagsap dat ze injecteren via hun spuitmondje verdunt het bloed, waardoor de teek zijn maaltijd vlotter op kan nemen. Dit vocht kan zorgen voor jeuk, een rode plek of zelfs een allergische reactie. Tot hier beperken de problemen zich meestal.

Ziekte van Lyme

Veel vervelender echter zijn de mogelijke infecties die teken met zich mee brengen. Teken gedragen zich als zogenaamde ‘vector’ voor andere ziekten. Dit zijn dan veelal bacteriën of bacterie-achtige parasieten. Deze eencellige organismen worden van het ene op het andere zoogdier (egels, eekhoorns, herten en ook zwijnen zitten er vaak vol mee) overgebracht door het opzuigen van bloed en vervolgens weer uitscheiden in een volgende prooi. Ongetwijfeld de meest bekende ziekte die zo wordt overgebracht is de ziekte van Lyme. De veroorzaker van deze vervelende aandoening is een bacterie, genaamd Borrelia burgdorferi.

Mens, hond en kat

Bij mensen is deze aandoening lastig te diagnosticeren en wordt nogal eens niet, of pas in een zeer laat stadium bemerkt. Bij honden is de bacterie ook aangetroffen en kunnen we via bloedonderzoek de bacterie en eventueel antistoffen aantonen. Katten lijken evenwel minder gevoelig voor Lyme, maar ook bij honden is er nog steeds discussie onder specialisten of gevonden afwijkingen wel of niet toe te schrijven zijn aan Borrelia.
Beschreven klachten liggen veelal in de orthopedische hoek: gewrichtsontstekingen, mank lopen, koorts. Er zijn echter heel veel andere mogelijke oorzaken voor deze klachten die waarschijnlijker zijn.

Vakantieteken

Naast Lyme zijn er echter een aantal, vaker voorkomende, aandoeningen bij onze viervoeters, die door insecten of spinachtigen worden overgebracht. Zo brengen teken in zuidelijke landen ziekten over die de rode of witte bloedcellen kunnen aantasten. Hepatozoon en Babesia zijn hier voorbeelden van, waarbij de laatste al is aangetoond bij dieren die nog nooit in het buitenland zijn geweest! Anaplasma en Ehrlichia zijn 2 andere ziektes die ook in meer of mindere mate in Nederland voor komen.

De genoemde infecties leiden veel vaker tot een zieke hond, al zijn de symptomen breed en niet altijd identiek. Koortspieken, bloedafbraak en bloedarmoede, neurologische symptomen, zwakheid, misselijkheid, gewrichtsklachten en zelfs nierfalen worden vaak gezien bij een infectie met een van deze parasieten. Over het algemeen kunnen we stellen dat hoe zuidelijker we komen met onze huisdieren, hoe groter de kans is dat een teek een voor dieren besmettelijke infectie met zich mee dragen.

Overigens zijn niet alleen dieren gevoelig voor tekenbeten, een toenemend probleem bij mensen is de virale hersenvliesontsteking, overgebracht door teken. Voorheen vooral in mediterraan gebied, maar er zijn al meerdere teken in Nederland gevonden die ook drager zijn van dit virus (FSME/TBE).
De conclusie die we moeten trekken is dat het voorkomen van een tekenbeet en het zo snel mogelijk verwijderen van een eventuele teek uiterst serieus genomen moet worden. Er is een breed scala aan anti-parasitaire middelen op de markt. Vraag uw dierenarts welk specifiek product voor uw huisdier en zijn leefomgeving de beste keus is.

  • Paul van Aalst, dierenarts
    Paul van Aalst dierenarts