Zwemmen en zo…

Veel hondeneigenaren gaan er van uit dat zwemmen goed is voor hun hond maar dat is niet altijd het geval. Het is goed om je van te voren een aantal dingen af te vragen voordat de hond te water gaat. Wat is belangrijk?

spelen in het water

Kan de hond zwemmen?

Niet iedereen staat er bij stil maar niet iedere hond kan zwemmen. Het wordt dus eerst proberen onder veilige omstandigheden. Ook zijn er gevallen beschreven waarbij de vacht van de hond tijdens het zwemmen “volloopt” met water en dat de hond op deze manier steeds meer moeite krijgt om de kop letterlijk en figuurlijk boven water te houden.
Ook honden die goed kunnen zwemmen kunnen in de problemen komen als de omgeving niet echt veilig is. Uit mijn eigen kliniek ken ik een praktijkgeval waarbij een hond die goed kon zwemmen in de jachthaven tussen twee boten viel en kansloos verdronk door gebrek aan ruimte om te kunnen zwemmen.
Verder is het natuurlijk net zoals bij mensen, er zijn lichamelijke condities die zwemmen niet verstandig zo niet levensgevaarlijk maken. Bepaalde spier- en / of skeletaandoeningen kunnen verergeren door zwemmen, het mag tevens duidelijk zijn dat honden met epilepsie niet mogen zwemmen.

Wat zijn de gevolgen voor de gezondheid?

2 honden in het water met logo

 

 

 

Zowel het zwemmen in gechloreerd-, zout of zoetwater kunnen gevolgen hebben voor de gezondheid.
In die gevallen waar de hond zwemt in zwembad-achtige omstandigheden zal het water gechloreerd zijn. Opname via de bek van de hond, zal net als bij de mens, diarree kunnen veroorzaken omdat darmbacteriën negatief beïnvloedt kunnen worden door het chloor. Hierdoor verschuift het evenwicht van de darmflora met een dunne darm diarree tot gevolg. Meestal herstelt dit zich spontaan binnen een aantal dagen als er niet meer gezwommen wordt. Bij warme omstandigheden en jonge dieren is waakzaamheid geboden omdat uitdroging hier relatief snel kan optreden.

Zwemmen in zoutwater geeft niet zo veel problemen. Slijmvliezen van de ogen kunnen wat geïrriteerd raken en een enkele hond zal misschien braken na opname van (te) veel zout water.

Zoetwater kan microbiologisch behoorlijk ziekmakend zijn. Meest bekende ziekte is botulisme. Als het een beetje warmer wordt dan is ondiep water snel besmet. Watervogels raken verlamd, komen met de kop onder water en verdrinken. Laat NOOIT een hond zwemmen in water waar je een dode vogel in ziet drijven of waar deze recent gevonden zijn. In principe zal voor botulisme gewaarschuwd worden omdat het ook gevaarlijk is voor de mens maar het is niet ondenkbaar dat commerciële belangen tot enige vertraging kunnen leiden.

Blauwalgen lijken mensen niet zo snel ziek te maken maar honden zijn er gevoeliger voor. Het water kan stinken of er troebel uit zien. Meest voorkomende reacties zijn huidklachten en diarree, het precieze mechanisme is nog niet bekend. Bacteriën en andere micro-organismen in het water kunnen diarree veroorzaken die meestal vanzelf overgaat.

Voor alle wateromstandigheden geldt dat de temperatuur van het water voldoende hoog moet zijn. Het is beter voor het skelet en de spieren als het water niet te koud is. Ook is bekend dat honden na de opname van koud water een maagkanteling kunnen ontwikkelen, dus let ook op bij het drinken van koud zeewater ’s winters tijdens de strandwandeling!

Honden die daar gevoelig voor zijn kunnen van regelmatig zwemmen een verstoring oplopen van hun talgproductie. De vacht gaat vettig aanvoelen en de hond gaat een geur bij zich dragen die misschien het best te vergelijken is met oud nat wasgoed of sokken na een week….
Met name Duitse Herders die toch al een wankel evenwicht hebben qua gezondheid van de huid en vacht is het oppassen geblazen. Als een hond dit ontwikkelt dan is de enige remedie om te stoppen met zwemmen.

Specifieke blessures

Bij het zwemmen maakt de hond bewegingen die totaal anders zijn dan bij het normale voortbewegen. De “zwembelasting” zal dus geleidelijk aan opgevoerd moeten worden om blessures te voorkomen, ook een “warming-up” is aan te bevelen.
Een specifieke blessure kan ontstaan als de hond op een hogere wal moet klauteren om het water te verlaten. Schouderblessures ontstaan omdat de hond veel kracht moet zetten en bij een natte (langharige) vacht kan het gewicht fors toegenomen zijn! Beter is het om een plek te zoeken waar de hond het water uit kan lopen of de hond te helpen zonder hierbij aan zijn voorpoten te trekken.

Oververhitting

oververhittingAls zwemmen bedoeld is om af te koelen bij warm weer is het voldoende om er in en er uit te gaan. Het vocht zal verdampen en daarmee voor afkoeling zorgen. Zwemmen op zich lijkt verkoelend maar door de arbeid van de spieren tijdens het zwemmen ontstaat veel warmte. Zodra de hond uit het water komt kan hij deze warmte moeilijker kwijt en stijgt de temperatuur.

Heeft uw hond last van de hitte? Leg hem of haar op een koele plaats, eventueel op een natte handdoek. Als u bang bent voor oververhitting neem dan de temperatuur op. De normale temperatuur van een hond is tussen de 38 en 39 graden Celsius. Wanneer de temperatuur boven de 42 graden Celsius uitkomt, wordt het bloed stroperig en kan het niet meer goed rondgepompt worden waardoor diverse organen zuurstoftekort krijgen. Bij een dergelijke hoge temperatuur is de schade onomkeerbaar. Is uw hond te warm begin dan met afkoelen. Als de temperatuur onder de 40 graden Celsius komt dan mag het afkoelen iets minder rigoreus, de kans is groot dat de hond anders doorschiet naar een ondertemperatuur. Neem voor advies gerust contact op met de dierenarts.

Oververhitting voorkomen is natuurlijk het beste, hier volgen enkele tips:

  • Wandel ’s ochtends vroeg en ’s avonds laat, niet tijdens de heetste uren van de dag.
  • Laat uw hond niet naast de fiets lopen. Niet alleen zorgt de arbeid van de spieren voor veel warmte het wegdek wordt snel warm.
  • Laat uw dier NOOIT achter in de auto! Ook niet voor eventjes, ook niet als de auto in de schaduw staat en ook niet me een raampje open.
  • Voorkom stress en verzorg verkoeling en schaduw.
  • Wees extra alert bij oudere honden, jongere honden, honden met overgewicht, hartproblemen en rassen met korte neuzen zoals de Engelse Bulldog.

Zwemmersjeuk

Zwemmersjeuk zoals bekend bij mensen wordt veroorzaakt door parasieten van vogels. Het is niet duidelijk of dit ook bij honden voorkomt. Bij mensen geeft het jeukende rode pukkels.

Cold water tail

Onder deze benaming staat een aandoening van de staart te boek. Na een heftige inspanning van de staart bij het zwemmen kan in de dagen daarna de staart slap zijn en het bewegen ervan pijnlijk. Het lijkt erop dat de staartspieren geïrriteerd zijn of zelfs ontstoken ten gevolge van de overmatige inspanning. Rust en eventueel ontstekingsremmers verhelpen de aandoening.

Watervergifitiging

Sommige honden krijgen bij het zwemmen met een bal of stok in de bek erg veel water binnen. Zo veel water kan de zoutbalans in het bloed verstoren. Dit kan ervoor zorgen dat de cellen gaan zwellen, dus ook de hersencellen, wat kan leiden tot een coma en sterfte.

Tot slot

Voor de meeste honden kan zwemmen een leuke bezigheid zijn mits de baas goed oplet. Dat is natuurlijk in feite altijd zo maar je moet het maar net weten. Veel plezier!

zwemmende hond

Sterkliniek Dierenartsen, B.J. Carrière. Dierenarts.