De jaarlijkse gezondheidscontrole

“Omdat voorkomen beter is dan genezen…”

Download de brochure of haal deze gratis af bij uw Sterkliniek

Inleiding: waarom een jaarlijkse controle?

Foto witte kat op arm dierenartsHet leven van ons huisdier verloopt in het algemeen snel. Bij honden is het leven gemiddeld na een jaar of tien voorbij en katten worden gemiddeld slechts een paar jaar ouder. Dit snelle verloop betekent ook dat gezondheidsproblemen zich snel kunnen ontwikkelen. Regelmatige controle van uw huisdier kan problemen in een vroeg stadium aan het licht brengen waardoor de behandeling ervan meer kans van slagen heeft. Dit is de reden dat de jaarlijkse gezondheidscontrole van groot belang is. Dit artikel geeft u verdere informatie over wat uw Sterkliniek Dierenarts beoordeelt bij uw huisdier, wat daar het belang van is en hoe deze gegevens geregistreerd worden.

Alle bevindingen, adviezen en verrichtingen worden vastgelegd in het paspoort voor gezelschapsdieren. Alleen paspoorten die aan de wettelijke eisen voldoen kunnen dienst doen als grensdocument en alle gegevens bevatten. Uw dierenarts zal verder zorg dragen voor registratie van deze gegevens in het elektronisch patiëntendossier zodat alle medische gegevens bij elkaar blijven in één dossier.

Bij spoedgevallen kan hiermee ook snel een collega worden voorzien van de complete informatie van een patiënt.

Verder wordt het zo ook mogelijk om, mocht er iets misgaan, dieren op te sporen die met een bepaald middel zijn behandeld, de zogenaamde “recall-procedure”.

Het eerste deel beschrijft het klinisch onderzoek en aanvullende vragen en het tweede deel licht toe hoe alle gegevens in een officieel Dierenpaspoort geregistreerd kunnen worden.

Het klinisch onderzoek

Huid

De huid wordt gecontroleerd op onder andere ontstekingen, verkleuringen, nieuwvormingen of bijvoorbeeld ontkleuring zoals op de neus kan plaats vinden. Onderdeel van de huid is de vacht. Afhankelijk van de soort vacht kan gelet worden op kleur, glans, haaruitval of kale plekken. Verder let de dierenarts op de aanwezigheid van parasieten zoals bijvoorbeeld vlooien of mijten. Ook de nagels en de melkklieren bij de teef maken deel uit van de huid en worden beoordeeld.

Parasieten moeten uit oogpunt van ziektebestrijding en hygiëne bestreden worden. Verkleuringen van vacht, neusspiegel of huid kunnen wijzen op tumorziekten of inwendige ziekten. Melkkliertumoren dienen in een zo vroeg mogelijk stadium te worden aangepakt. Te lange nagels, met name het duimpje, kunnen  uitscheuren en voor pijn en een bloederige toestand zorgen.

Konijnen kunnen nog wel eens last hebben van vachtmijt waardoor ze hele plukken haar verliezen.

Ook de regio onder de staart is van groot belang. Anaalklierfistels en tumoren in dit gebied dienen in een vroeg stadium ontdekt te worden.

Oren

Ieder huisdier heeft in principe schone oren. Ze behoren niet te stinken of jeuk te veroorzaken. Jeuk kan duiden op een ontsteking. Parasieten (oormijt) kunnen dit veroorzaken of gisten of bacteriën. Oormijt is nog wel eens een probleem bij jonge dieren. Ook kunnen in of aan het oor tumoren of poliepen ontstaan.

Ogen

Het oog is een ingewikkelde structuur. Helderheid van hoornvlies en lens, kleur van  de oogbol en afwijkingen in het voorste deel van het oog zijn dingen waar uw dierenarts op let. Tegelijk met de ogen worden de oogleden en de bindvliezen geïnspecteerd. Een afwijkende kleur van de bindvliezen kan bijvoorbeeld wijzen op bloedarmoede.

Beschadigingen van het hoornvlies zijn ernstig en verdienen aandacht. Lenstroebeling kan een teken zijn van ziekte of ouderdom. Verkleuring van de oogbol (bijv. bij geelzucht) is onderdeel van een ziekteproces van lever en galwegen. Komen er vreemde zaken voor in het oog zoals bloed of vormsels dan is het goed mis.

Gebit

Inspectie van de mondholte is noodzakelijk om afwijkingen te kunnen vaststellen. Deze kunnen tandvlees, tong en gebitselementen betreffen. Hierbij valt te denken aan beschadigingen, tumoren, ontstekingen en de vorming van tandsteen. Konijnen hebben gebitselementen die het gehele leven doorgroeien, dit is de reden dat uw dierenarts extra alert zal zijn op afwijkende gebitsstanden. Ontstoken tandvlees en / of beschadigde gebitselementen zijn vaak een onopgemerkte bron van pijn.

Lymfeknopen

Indien er aanleiding toe bestaat zal uw dierenarts de lymfeknopen aan een nader onderzoek onderwerpen. Bij een ontsteking zal de plaatselijke lymfeknoop zwellen. Vergrote lymfeknopen kunnen ook voorkomen bij tumorziekten.

Foto gezondheidsonderzoekRespiratie

Tijdens het klinisch onderzoek beoordeelt uw dierenarts de ademhaling waarbij gelet wordt op de snelheid, manier van ademhalen en eventuele bijgeluiden.

Hart- en vaatstelsel

Het hart wordt beluisterd ter controle van de werking ervan. Lekkende hartkleppen veroorzaken bijgeluiden die met een stethoscoop vastgesteld kunnen worden. De kleur van de slijmvliezen geeft extra informatie over de bloedsomloop.

Digestieapparaat

Uw dierenarts zal extra informeren naar zaken als voeding, eetlust, diarree, braken en dergelijke.

Bewegingsapparaat

De ledematen worden in ieder geval bekeken op een afwijkende stand. Bij sommige hondenrassen kan de dierenarts eventueel aandacht schenken aan de gewrichten.

Geslachtsapparaat

Geslachtsorganen reu
Bekend is de voorhuidontsteking die vanuit hygiënisch oogpunt behandeling kan vereisen. Uw dierenarts zal tevens de testikels onderzoeken omdat zaadbaltumoren zeker niet zeldzaam zijn. Tijdige ontdekking zal de vooruitzichten verbeteren. Bij een oudere reu kan de dierenarts besluiten tot aanvullend onderzoek waarbij inwendig de prostaat wordt beoordeeld.

Geslachtsorganen teef
Bij een vroeg gesteriliseerde teef zijn de risico’s (melkkliertumoren, baarmoederontsteking) duidelijk lager. In het algemeen zullen de tepelpakketten afgevoeld worden op zoek naar tumoren. Ook wordt er gekeken bij de niet gesteriliseerde teef of deze misschien schijnzwanger is. De vulva zal beoordeeld worden op de aanwezigheid van uitvloeiing en vormveranderingen, welke bijvoorbeeld kunnen ontstaan bij inwendige tumoren.

Voedingstoestand

Het lichaamsgewicht zal genoteerd worden en bij een te grote afwijking van een gezond gewicht zal de dierenarts de risico’s en de behandelingsmogelijkheden met u bespreken.

Gewicht

Het gewicht van uw huisdier wordt bijgehouden in het paspoort. Zowel een stijging als een daling kunnen aanwijzingen zijn voor veranderingen in de gezondheidstoestand. Kennis van het juiste gewicht is ook erg belangrijk voor een goede dosering van medicijnen of antiparasitaire middelen.

Een van de eerste verschijnselen van ziekte bij de oudere kat is gewichtsverlies.

Microchip

Met behulp van een reader kan een chip uitgelezen worden. Soms komt het voor dat een chip kapot gaat. Uitlezen stelt vast of de chip nog steeds goed werkzaam is.

Ontworming

De meeste wormen zijn niet te zien aan de buitenkant. Besmetting van het milieu met wormeieren bedreigt de gezondheid van kinderen bij het buitenspelen of in het gezin. Ook longwormen komen steeds vaker voor. Op tijd ontwormen behoedt mens en dier voor nare worminfecties en voorkomt milieuverontreiniging met wormeieren.

Vlooienbestrijding

Dit probleem is tegenwoordig door het gebruik van anti-vlooienmiddelen aardig onder controle maar de aandacht kan niet verslappen. Zeker huishoudens met katten lopen het risico van infecties, waarbij u zelf ook belaagd kan worden door vlooien.

Tekenbestrijding

Teken zijn potentieel gevaarlijk voor mens en dier. Het meest bekende risico in Nederland betreft de ziekte van Lyme die door teken overgebracht kan worden. Een doelmatige preventieve tekenbehandeling verkleint dit risico en doodt de teek. Voordat de teek in de gelegenheid komt om de ziekte over te brengen komt hij in contact met de werkzame stof waardoor de teek na enige tijd van het dier afvalt.

Algemene vragen

Uw dierenarts stelt mogelijk aanvullende vragen op het gebied van eetlust, drinkgedrag, ontlasting en plasgedrag. Veranderingen hierin kunnen aanwijzing vormen voor naderende problemen.

Foto Kittens bezoekje aan de dierenartsDe controle van een pup of kitten

Wanneer u voor het eerst met een pup of kitten bij de dierenarts komt voor een gezondheidscontrole zal er uitgebreid aandacht aan verschillende zaken worden geschonken. Niet alleen aan bekende aangeboren afwijkingen (navelbreukje, afwijkend gebit, hartafwijkingen, niet ingedaalde balletjes) maar ook aan zaken als opvoeding, gedrag en voeding van de nieuwe huisgenoot.

Vaccinatiestrategie

Op basis van de patiëntgegevens en de levensomstandigheden van het dier zal de dierenarts kiezen voor de beste vaccinatiestrategie. Hier is tegenwoordig gelukkig steeds meer sprake van maatwerk. Het is opgenomen in de Wet Uitoefening Diergeneeskunde dat de dierenarts zich eerst moet overtuigen van de gezondheid van een dier alvorens het te vaccineren.

Factoren als rasgevoeligheden, dracht, medicijngebruik, gezinsomstandigheden, vakantiebestemmingen en aandoeningen of ziekten bij de patiënt kunnen de dierenarts doen besluiten om aangepast- of soms zelfs niet te vaccineren.

Informatie dierenpaspoort

Identificatie & registratie (I&R)Foto paspoortjes

I&R is belangrijk om bijvoorbeeld illegale hondenhandel tegen te gaan. Er wordt nationaal en Europees hard aan gewerkt om de I&R verplicht te stellen. Hierbij wordt een dier voorzien van een paspoort dat gekoppeld is aan het chipnummer. Zo is op ieder moment de herkomst van een pup te traceren en kan bij problemen de verantwoordelijke aangesproken worden. I&R gaat ook diefstal van huisdieren tegen.

Officiële paspoorten bevatten alle relevante gegevens van de eigenaar en het huisdier. Verder worden alle gezondheidscontroles en vaccinaties vermeld en verantwoord door de dierenarts middels stempel en handtekening. Op deze manier is het paspoort geschikt als officieel document bij grensoverschrijding, pension- of asielverblijf. Helaas zijn er veel paspoorten in omloop die niet de mogelijkheid bieden om al deze gegevens vast te leggen.

NAW eigenaar

Vaak zijn de eerste gegevens van de fokker van het huisdier, vergeet deze niet aan te passen. Deze gegevens komen van pas als u uw dierenarts bezoekt, de assistente kan dan gemakkelijk uw dossier opzoeken.

Beschrijving van het dier

Ook wel signalement genoemd, van belang bij vermissing van uw huisdier .

Identificatie van het dier

(Koppeling paspoortnummer) Hier worden de chipgegevens ingevuld die ook in een landelijke database worden vastgelegd. Via internet kunnen hulpverleners toegang krijgen tot deze database. Na het invoeren van het chipnummer verstrekt de database het door u opgegeven telefoonnummer. Bij wijziging van uw telefoonnummer moet u dus niet vergeten dit te (laten) veranderen! Staat uw huisdier op uw naam geregistreerd?

( www.chipnummer.nl )

Rabiësvaccinatie

In ons land is Rabiës (hondsdolheid) geen probleem. In het buitenland is dit echter een gevreesde ziekte die dood en verderf kan zaaien onder mens en dier. Loslopende honden zonder eigenaar mogen in sommige landen om deze reden doodgeschoten worden. Een vaccinatie tegen Rabiës is bij grensoverschrijding verplicht, informeer tijdig bij uw dierenarts. Na vaccinatie krijgt u een penning voor aan de halsband en wordt de vaccinatie geregistreerd in het dierenpaspoort. De erkende paspoorten zijn geldig als internationaal reisdocument en dient u in het buitenland altijd bij u te hebben.

Serologische test op rabiës

Sommige landen vereisen niet alleen een geldige rabiësvaccinatie maar ook nog bloedonderzoek waaruit blijkt dat uw huisdier daadwerkelijk voldoende beschermd is. Uitslagen van deze testen worden in het paspoort geregistreerd.

Tekenbehandeling

Sommige landen vereisen een behandeling tegen teken.

Behandeling tegen (vossen)lintworm

Sommige landen eisen een behandeling tegen lintworm. Helaas rukt deze parasiet ook op in Nederland en deze is ook gevaarlijk voor de mens. Laat u goed adviseren door uw dierenarts welk middel effectief is want lang niet alle beschikbare wormmiddelen zijn werkzaam tegen de vossenlintworm.

Overige vaccinaties

Hier kunnen bijzondere vaccinaties genoteerd worden zoals bijvoorbeeld tegen Herpes en Leishmania bij honden.

Klinisch onderzoek

Dit betreft de zogenaamde “gezondheidsverklaring”. Dit is een door uw dierenarts gelegaliseerde gezondheidsverklaring en soms moet deze zelfs nog door een regionale overheid bevestigd worden. Informeer goed wat de eisen zijn die uw vakantieland en doorreislanden stellen aan de gezondheidsverklaring!

Legalisatie

Legalisatie door een overheidsinstantie, voor sommige landen noodzakelijk.

Het voorgaande gedeelte betreft het zogenaamde internationale gedeelte en is geldig als internationaal reisdocument. Het deel wat nu volgt is meer bedoeld als informatie voor de eigenaar zelf.

Klinisch onderzoek / vaccinatie

Registratie van de gezondheidscontrole en eventuele bijbehorende vaccinaties van uw huisdier.

Testen

Uitslagen van bijzondere testen kunnen hier worden vastgelegd, dit zien we bijvoorbeeld veel bij katten waarmee gefokt wordt.

Operaties

Hier kunnen eventuele operaties genoteerd worden.

Behandelingen

Hier kunnen eventuele behandelingen genoteerd worden zoals medicijngebruik, oorontstekingen, gebitsreiniging en dergelijke.